Krakende knie

Veel mensen herkennen het wel: tijdens het hurken, traplopen of hardlopen hoor je ineens een krakend of knarsend geluid in je knie. Dat geluid kan verontrustend zijn, zeker als je denkt dat het wijst op slijtage of schade. Maar is dat ook zo? Nieuw onderzoek geeft meer duidelijkheid over hoe vaak knieën kraken, wat de oorzaak is en wanneer je je echt zorgen moet maken.

Hoe vaak komt het voor?

Volgens een grootschalige systematische review, gepubliceerd in British Journal of Sports Medicine (BJSM), ervaart 41% van de algemene bevolking wel eens een krakend of knarsend gevoel in de knie (crepitus). Opmerkelijk is dat zelfs 36% van de mensen zonder enige knieklachten of bekende pathologie dit ervaart. Bij mensen met artrose ligt dat percentage hoger: tot wel 81% heeft last van crepitus. Dit blijkt uit een analyse van 103 studies met meer dan 36.000 deelnemers (Couch et al., 2025)

Crepitus komt ook voor bij andere knieproblemen, zoals kraakbeenschade, meniscusletsel of patellofemoraal pijnsyndroom. De frequentie varieert dan tussen de 35 en 61% (Lo et al., 2017).

Wat veroorzaakt het krakende geluid?

De oorzaak van het krakende geluid in de knieën is in de meeste gevallen onschuldig en goed verklaarbaar. Er zijn verschillende biomechanische en fysiologische mechanismen die het kunnen veroorzaken. Niet helemaal thuis in de anatomie van de knie? Lees dan de blog: “hoe werkt de knie“eens

De meest aannemelijke en best onderzochte oorzaak is gasvorming in het gewricht. Tijdens beweging verandert de druk in het kniekapsel, waardoor kleine gasbelletjes ontstaan of uiteenklappen in het synoviale vocht. Dit fenomeen wordt tribonucleatie genoemd, en is vergelijkbaar met het knakken van je vingers. Real-time MRI-scans bevestigen dit mechanisme (Kawchuk et al.,2015).

Daarnaast kunnen pezen of banden tijdens beweging over botstructuren glijden. Dat levert soms een ‘klikkend’ of ‘snappend’ geluid op. Dit komt bijvoorbeeld voor bij snelle of explosieve bewegingen en is meestal volledig normaal (Physio-pedia, 2023).

Een derde mogelijkheid is dat het geluid ontstaat door een ongelijk kraakbeenoppervlak, bijvoorbeeld bij beginnende artrose. Hierbij glijden gewrichtsoppervlakken minder soepel over elkaar, wat een schurend of raspachtig geluid veroorzaakt. Dit wordt het stick-slip mechanisme genoemd en komt vaker voor bij mensen met structurele afwijkingen in het gewrichtskraakbeen.

Tot slot kan ook de beweging van de knieschijf (patella) bijdragen aan het geluid. Bij buigen en strekken schuift de patella in een groeve in het bovenbeen. Dit mechanisme is bij sommige mensen luider hoorbaar, afhankelijk van spierspanning, anatomie en houding.

Moet je je zorgen maken?

Het horen van een krakend geluid betekent niet automatisch dat er iets mis is met het gewricht. In de eerdergenoemde meta-analyse bleek dat mensen met crepitus gemiddeld 3,8 keer meer kans hadden op kenmerken van artrose, zoals kraakbeenslijtage of botmerglaesies. Tegelijkertijd werd benadrukt dat dit bewijs van lage kwaliteit is, en dat veel mensen zonder enige structurele schade toch crepitus ervaren (Crema et al., 2011).

Voor zorgverleners is het belangrijk om het geluid in context te plaatsen. Uit kwalitatieve studies blijkt dat patiënten zich regelmatig zorgen maken of zich niet serieus genomen voelen. Die zorgen kunnen leiden tot bewegingsangst of het vermijden van fysieke activiteit, wat juist nadelig is voor de gezondheid van het gewricht (Oliveira de Silva et al., 2018).

Wat kun je het beste doen?

Als je knieën kraken, maar je hebt geen pijn, zwelling of instabiliteit, dan is er meestal geen reden tot bezorgdheid. Bewegen is zelfs aan te raden: gewrichtsbeweging stimuleert de productie van gewrichtsvloeistof en ondersteunt het behoud van kraakbeen. Het versterken van de spieren rond de knie, zoals de quadriceps en bilspieren, helpt om het gewricht stabieler te maken en geluiden mogelijk te verminderen.

Heb je echter wel klachten, zoals pijn, zwelling of het gevoel dat je knie ‘op slot’ zit? Dan is het verstandig om een specialist te raadplegen. Bij duidelijke symptomen kunnen verder onderzoek en gerichte behandeling nodig zijn. Lees ook de blog: “kniepijn na hardlopen“eens.

Krakende Knieën

Krakende knieën zijn een veelvoorkomend verschijnsel dat in de meeste gevallen geen reden tot zorg is. De oorzaak ligt vaak in onschuldige processen zoals gasvorming in het gewricht of pezen die over botstructuren glijden. Alleen als het geluid gepaard gaat met pijn, zwelling of instabiliteit, is verder onderzoek aangewezen. Blijf vooral in beweging: je gewrichten zijn daarvoor gemaakt.

Wil je weten hoe je jouw knieën gezond kunt houden tijdens het hardlopen of traplopen? Neem dan contact op via www.lopenmeteenlach.nl voor een loopanalyse of een individueel oefenprogramma.