Waarom blijft mijn hardloopblessure terugkomen?

Veel hardlopers herkennen het: een blessure lijkt verdwenen, je bouwt rustig op en toch keert de pijn weer terug. Soms op exact dezelfde plek, soms net ergens anders. Dat roept deze logische vragen op: “Waarom blijft mijn hardloopblessure terugkomen? Doe ik iets fout? Train ik verkeerd, of is mijn lichaam gewoon niet geschikt voor hardlopen? Ben ik gewoon niet geschikt om hard te lopen?”

Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat hardloopblessures zelden één duidelijke oorzaak hebben. Ze ontstaan meestal door een samenspel van factoren. Het is vrijwel nooit alleen te veel trainen of alleen een ‘slechte techniek’.

Blessures ontstaan wanneer trainingsbelasting, belastbaarheid van het weefsel en het looppatroon niet goed op elkaar zijn afgestemd. Als één van deze drie continu uit balans raakt, kan een blessure blijven sluimeren of steeds opnieuw terugkomen.

In epidemiologische literatuur wordt zelfs beschreven dat recidief (terugkeer) van hardloopblessures in 20–70% van de gevallen voorkomt (van Mechelen, 1992). Een belangrijke verklaring is dat je vaak wel de pijn “uitzet”, maar niet altijd de reden waarom die pijn ontstond.

Waarom rust vaak niet voldoende is

Rust kan pijn verminderen, maar verandert zelden de onderliggende oorzaak. Zodra je weer begint met hardlopen, wordt het lichaam opnieuw blootgesteld aan dezelfde krachten en hetzelfde bewegingspatroon als vóór de blessure.

Bij marathonlopers werd bijvoorbeeld gezien dat klachten in de tijd kunnen blijven doorlopen en dat bepaalde factoren samenhangen met het ontstaan/voortbestaan van blessures na een marathon (van Middelkoop et al., 2007). En bij botbelasting (zoals stressreacties/stressfracturen) benadrukken experts dat management en preventie niet alleen “minder lopen” is, maar vooral belasting slim doseren en opbouwen (Warden et al., 2014).

Dit zie je vaak bij terugkerende knie- en heupklachten, ITB- en TFL-problemen en bij scheenbeen- en achillesklachten. In Is rust voldoende bij mijn hardlooppijntje? lees je waarom herstel vrijwel altijd actief moet zijn en niet alleen uit stoppen bestaat.

Belasting versus belastbaarheid: waar het vaak misgaat

Een blessure ontstaat wanneer de belasting structureel groter is dan wat een specifiek weefsel aankan. Dit zogeheten belasting-belastbaarheid-model vormt de basis van moderne blessure-inzichten (Bertelsen et al., 2017).

Belasting kan toenemen door een snelle opbouw van kilometers of intensiteit, weinig variatie in tempo of ondergrond, onvoldoende hersteltijd of extra stress buiten het hardlopen. Tegelijkertijd kan de lokale belastbaarheid lager zijn dan je denkt. Het lichaam is geen homogeen geheel: een pees, bot of spier kan kwetsbaarder zijn dan de rest.

Wanneer die zwakke schakel steeds opnieuw relatief meer belasting krijgt, kan een blessure terugkeren, zelfs bij een ogenschijnlijk verantwoord trainingsschema (Fredette et al., 2021).

De rol van looppatroon en biomechanica

Hier wordt een belangrijke schakel vaak gemist. Twee hardlopers kunnen exact hetzelfde schema lopen, maar totaal andere krachten verwerken. Het looppatroon bepaalt waar belasting terechtkomt.

Biomechanische factoren zijn geen universele voorspellers voor blessures, maar kunnen wel blessure-specifiek relevant zijn (Willwacher et al., 2021). Het gaat dus niet om “goed” of “fout”, maar om waar belasting terechtkomt en of het betrokken weefsel dat aankan.

Bij heup- en buitenbeenklachten zie je bijvoorbeeld vaak een hogere belasting rond de heupregio. Bij terugkerende knieklachten speelt de samenwerking tussen voet, onderbeen en heup een grote rol. In Hoe weet ik of mijn looppatroon een blessure veroorzaakt? lees je hoe kleine technische verschillen grote gevolgen kunnen hebben voor belasting.

Waarom klachten soms ‘verplaatsen’

Veel hardlopers zeggen: “De ene blessure is weg, maar nu zit het ergens anders.” Dat is geen toeval. Als een pijnlijke plek wordt ontzien, maar het bewegingspatroon niet verandert, zoekt het lichaam een andere uitweg.

Onderzoek vanuit een complex-systemenbenadering laat zien dat het lichaam zich continu aanpast aan belasting. Als één structuur minder belastbaar is, verschuift de belasting naar een andere plek (Hulme et al., 2018; Thuany et al., 2024). Dat verklaart waarom knieklachten soms verschuiven naar heup of onderrug.

Meer hierover lees je in Waarom krijg ik pijn aan de buitenkant van mijn heup bij hardlopen?

Wat wél helpt bij terugkerende hardloopblessures

Duurzaam herstel vraagt om een gecombineerde aanpak. Onderzoek laat zien dat blessureherstel zelden lineair verloopt en dat één enkele interventie meestal onvoldoende is (Napier et al., 2021; Verhagen et al., 2021).

Effectief herstel bestaat meestal uit het aanpassen van trainingsbelasting, het gericht vergroten van lokale belastbaarheid en inzicht in je looppatroon en bewegingsstrategie. Niet door harder te werken, maar door slimmer te kijken. Soms zit de oplossing niet in meer oefeningen, maar in het anders verdelen van belasting tijdens het lopen zelf.

Voor wie is deze informatie belangrijk?

Deze uitleg is vooral relevant als je blessure steeds terugkomt, rust tijdelijk helpt maar niet blijvend, je al oefeningen doet zonder duurzaam resultaat of je het gevoel hebt dat alles al geprobeerd is. In dat geval is het logisch om verder te kijken dan symptoombestrijding.

Lees ook

Is rust voldoende bij mijn hardlooppijntje?
Kan ik doorlopen bij pijn?
Hardloopblessure: overbelasting of techniek?