Achilles- tendinopathie

Achilles‑tendinopathie (AT) is een veel voorkomende klacht bij (recreatieve) sporters: pijn, stijfheid en beperkingen bij lopen of springen, onderin je kuit. Gelukkig onderzoekt een Nederlandse professor, Robert‑Jan de Vos in Rotterdam, al jaren hoe AT beter kan worden behandeld — en publiceerde recent zijn 100e artikel! Wat zijn behandelmethoden met de beste uitkomsten?

Wat is Achilles-tendinopathie precies?

Achilles-tendinopathie is een aandoening van de grote pees die de kuitspieren (m. gastrocnemius en m. soleus) verbindt met het hielbeen (calcaneus). Deze pees – de sterkste in het menselijk lichaam – vangt enorme krachten op tijdens wandelen, hardlopen en springen. Lees ook de blog: “Achillespeesklachten“.

Bij overbelasting kan het weefsel in de pees veranderen: collageenvezels raken ongeorganiseerd, er ontstaan kleine scheurtjes, en de pees kan verdikken of pijnlijk worden. Dit proces noemen we ‘tendinopathie’, een verzamelnaam voor pijn en degeneratie van peesweefsel zonder dat er sprake is van acute ontsteking. Anatomisch onderscheiden we twee vormen:

• Midportion Achilles-tendinopathie bevindt zich 2–6 cm boven de aanhechting aan het hielbeen, in het relatief slecht doorbloede gedeelte van de pees. Dit is de meest voorkomende vorm.
• Insertie-tendinopathie zit op de plek waar de pees aanhecht op het bot van de hiel. Hierbij is de pijn vaak lager gelokaliseerd en kunnen ook het slijmbeursje (bursa retrocalcanea) of het botvlies meedoen.

Beide vormen vragen om een andere benadering in training, belasting en soms zelfs therapie.

PRP‑injecties: weinig meerwaarde

Wat is PRP (Platelet-Rich Plasma)?
PRP staat voor Platelet-Rich Plasma, oftewel bloedplasma dat rijk is aan bloedplaatjes. Het wordt gemaakt door een beetje bloed af te nemen bij de patiënt zelf, dat daarna in een centrifuge wordt gescheiden. Het deel met een hoge concentratie bloedplaatjes bevat groeifactoren die mogelijk weefselherstel stimuleren.

Bij peesklachten zoals Achilles-tendinopathie wordt PRP soms geïnjecteerd in de aangedane pees in de hoop genezing te versnellen. Wetenschappelijk onderzoek, zoals dat van De Vos et al. (2010), laat echter zien dat PRP bij chronische Achilles-tendinopathie géén betere resultaten geeft dan een placebo-injectie met zoutoplossing.

Latere follow‑up in Am J Sports Med vond ook geen extra voordeel (Vithran et al., 2023). Systematische reviews komen tot vergelijkbare conclusies (Lu et al., 2023). Conclusie: PRP alleen lijkt niet effectief.

---

Wat is een RCT (Randomized Controlled Trial)?
Een Randomized Controlled Trial (RCT) is een type wetenschappelijk onderzoek dat wordt gezien als de ‘gouden standaard’ om de effectiviteit van een behandeling te testen. Bij een RCT worden deelnemers willekeurig (randomized) toegewezen aan twee of meer groepen: bijvoorbeeld een behandelingsgroep (die PRP krijgt) en een controlegroep (die een placebo krijgt). Door het toeval te gebruiken bij de groepsverdeling, voorkom je dat andere factoren de uitkomst beïnvloeden. Zo kun je het effect van de behandeling zo objectief mogelijk meten.

---

High‑volume injectie (HVI)

Onderzoek toonde aan dat HVI — gecombineerd met lokaal anestheticum en corticosteroïden — pijn en functie kortdurend verbetert, zowel ten opzichte van PRP als placebo op 6 en 12 weken (Van der Vlist et al., 2020). (Boesen et al., 2017). Systematische review uit 2023: HVI met corticosteroïden gaf sneller effect dan zonder, en betere resultaten vergeleken met PRP en oefentherapie (Hassan et al., 2024). Geen ernstige bijwerkingen gemeld.

Training is de gouden standaard

Een onderzoek naar patellaire tendinopathie (dit is de pees in de knie) (Breda et al.,2021) toont dat gestructureerde en goed opgebouwde belastingsoefeningen effectief zijn. Voor de Achilles gelden dezelfde principes: hoge tolerantie en begeleiding met pijnmonitoring leiden tot verbetering in functie en pijnvermindering (Pringels et al., 2025). Dit wordt gezien als de eerste keuze in de behandeling . Eerst zware krachttraining, gevolgd door plyometrische oefeningen.

Nieuwe methodes van recente datum

Stamcel‑injectie (MSC)

In een studie uit 2023 kregen mensen met hardnekkige achillespeesklachten een injectie met hun eigen stamcellen (zogenaamde mesenchymale stamcellen). Na 24 weken hadden zij minder pijn en konden ze beter bewegen. Er waren geen ernstige bijwerkingen. Het klinkt veelbelovend, maar er is nog meer onderzoek nodig om zeker te weten of deze behandeling echt werkt. Daarnaast is dit een behoorlijk prijzige behandeling.

Shockwave‑ en ultrasound‑therapie

Behandeling met radiale shockwave (rESWT) – een soort geluidsgolven die van buitenaf op de pees worden gericht – lijkt goed te helpen bij achillespeesklachten, vooral bij de vorm die iets hoger op de pees zit (midportion tendinopathie). Meerdere studies tonen positieve effecten op pijn en functie. Ultrasoundtherapie, waarbij trillingen via een apparaatje worden toegediend, lijkt minder effectief volgens recente onderzoeken. (Stania et al., 2024).

Zooltjes of hielverhogers:

Hielverhogers of speciale zooltjes worden soms gebruikt om de trekkracht op de achillespees tijdelijk te verminderen. Uit eerste onderzoeken blijkt dat dit mogelijk wat verlichting kan geven bij pijn of bij het aanpassen van de looppatroon. Een groot onderzoek (de LIFT-trial) dat momenteel loopt, moet uitwijzen of deze hulpmiddelen écht effectief zijn op de lange termijn. (Bourke et al., 2024).

Als voetentrainer, hardloopcoach en gait- specialist zou ik altijd kijken naar het postuur van de cliënt en de loopbeweging optrainen, zodat de zooltjes snel kunnen worden verwijderd.

Wat is de richtlijn voor achilles- tendinopathie in Nederland?

De Vos RJ et al., 2021 heeft een richtlijn opgesteld voor Nederland en die luidt als volgt:

• Start met progressieve belastingsoefeningen
• HVI kan overwogen worden bij onvoldoende effect, maar dit heeft slechts een kortdurend voordeel.
• PRP en andere injecties worden niet aanbevolen.
• Shockwave- of gerichte ESWT kan, maar bewijs is is nog niet overtuigend. beperkt 

Weten is voorkomen bij hardlopers?

Een online programma voor blessurepreventie toonde géén effect voor Achilles- of andere hardloopblessures . Preventie vraagt dus méér dan enkel kennis: begeleiding, oefeningen, feedback en gedragsverandering zijn daarvoor nodig.(Cloosterman et al., 2022)

Wat is er te doen aan achilles- tendinopathie?

Behandeling	Bewijsniveau	Aanbeveling
Progressieve belastingsoefeningen oftewel training	Hoog	Eerste keuze
HVI (met corticosteroïden)	Matig	Bij onvoldoende effect uit te proberen
Shockwave-therapie	Beperkt	Mogelijke aanvullende optie
PRP-injectie	Laag	Niet aanbevolen
Stamcelinjectie (MSC)	Veelbelovend	Onderzoek voortzetten
Zooltjes/hielverhogers	Voorzichtig	Voorlopig gebruik, meer data nodig

Chronische Achilles‑tendinopathie behandel je bij voorkeur met oefeningen, begeleid volgens een pijnmonitoring‑model. Als dit onvoldoende werkt, kan high‑volume injectie ondersteuning bieden, maar PRP is geen aanrader. Nieuwe technieken zoals stamcellen en shockwave‑therapie zijn interessant maar wachten op steviger bewijs.

Persoonlijk vind ik het onwijs tof dat dit onderzoek in Nederland wordt gedaan en ik feliciteer Robert- Jan de Vos dan ook met zijn 100e publicatie.