Voetspier Flexor Hallucis Longus: de kracht achter de grote teen
De flexor hallucis longus (FHL) is een diepe spier in het onderbeen die belangrijk is in de beweging van de grote teen én in de stabiliteit van de voet. Dankzij zijn unieke anatomie en biomechanica is de spier onmisbaar bij lopen, hardlopen en zelfs bij het behouden van je stabiliteit.
Anatomie en structuur
De FHL ontspringt aan de achterkant van het kuitbeen (fibula) en aan het tussenliggende interosseusmembraan. Van daaruit loopt de pees langs de binnenzijde van de enkel (achter de mediale malleolus) om uiteindelijk aan te hechten aan de basis van het eindkootje van de grote teen (Murdock & Agyeman, 2020).
De voet zit kunstig in elkaar: de pees van de FHL gaat door de twee sesambotjes en wordt op zijn plek gehouden door een pees tussen deze twee botjes.
Onderweg passeert de pees een fibro-ossaal tunnel, met daaromheen vetweefsel, dat wrijving vermindert en mogelijk een rol speelt in de gezondheid van de pees (C. et al., 2019); (Kawada et al., 2024). De aanhechting is licht naar de buitenzijde verschoven, waardoor de FHL een zijwaartse trekkracht uitoefent (Ravazzano et al., 2023); (Ahumada et al., 2024).
Functie en biomechanica
De bekendste functie van de FHL is het buigen van de grote teen, maar de spier helpt ook mee aan plantairflexie (het omlaag duwen van de voet) en inversie (het naar binnen kantelen van de voet) (Murdock & Agyeman, 2020); (Fanous & Rice, 2021).
Daarnaast heeft de FHL een stabiliserende rol:
- Hij ondersteunt de mediale voetboog en het subtalaire gewricht, belangrijk bij wandelen, hardlopen en dansen (Fanous & Rice, 2021); (Femino et al., 2000).
- Tijdens de afzetfase van het lopen kan de FHL isometrisch functioneren: kracht doorgeven zonder dat de spier zelf veel in lengte verandert (Kirane et al., 2008); (Péter et al., 2015).
- Door anatomische verbindingen met de flexor digitorum longus kan de spier ook bijdragen aan het buigen van de tweede en derde teen (Edama et al., 2016); (Patra et al., 2023).
Als het niet goed werkt…
Wanneer de FHL niet goed functioneert of te strak is, kan dit leiden tot klachten. Voorbeelden zijn:
- Beperkte enkel-dorsaalflexie, waardoor lopen en sporten moeilijker worden (Michelson et al., 2020).
- Aandoeningen zoals hallux limitus en hallux valgus, waarbij de beweeglijkheid en stand van de grote teen veranderen (Micicoi et al., 2025); (Ahumada et al., 2024).
- In de orthopedische chirurgie is kennis van variaties in de FHL-anatomie van belang om complicaties, zoals zenuw- of vaatschade, te voorkomen (Vega et al., 2017).
De Voetspier Flexor Hallucis Longus
De flexor hallucis longus is veel meer dan alleen de “buiger van de grote teen”. Deze spier is een belangrijke schakel in het behouden van voetstabiliteit, het efficiënt doorgeven van kracht tijdens lopen en springen, én speelt een rol bij verschillende voetklachten en chirurgische ingrepen. Begrip van zijn anatomie en functie helpt niet alleen in de (sport)geneeskunde, maar ook in de dagelijkse praktijk van hardlopers, dansers en iedereen die rekent op sterke en stabiele voeten.